Simbiyoz

Simbiyotik ilişkiler (Birlikte yaşama)

İki veya daha fazla canlının birlikte yaşama şeklidir. Yararlı birlikleri ve zararlı birlikleri oluşturur.Birlikte yaşama üç grupta incelenir.

Kommensalizm (Tek taraflı ortaklık): Birlikte yaşayan iki ortaktan biri yarar sağlarken,diğeri hiçbir yarar sağlamaz.Bu ilişki (+,0) ifadesiyle gösterilir.

Örneğin ;

Köpek balığına tutunarak onunla taşınan küçük bir balık (Echeneis),köpek balığına herhangi bir zarar vermeden yaşamını sürdürür.Köpek balığının yiyecek artıklarından beslenir.Kommensalizme okyanuslarda daha çok rastlanır.

Midyenin kabuğuna tutunarak yaşayan Broyozoa,midyenin sağladığı su akıntısı ile gelen besinlerden yararlanır.Midyeye ne faydası nede zararı vardır.

Mutualizm (İki taraflı ortaklık):

Karşılıklı fayda esasına dayanan  bir yaşama şeklidir.Bu ortaklıktan her iki türde faydalanır.Bu ilişki (+,+) ifadesiyle gösterilir.Mutualizm örnekleri ;

Liken birliğini bir alg ile basit bir mantar meydana getirir. Alg bu birlik içerisinde üretici olarak görev yapar. Mantara ise,su ve mineral temin ederek algin fotosentez yapabilmesini sağlar ve sitemi korur.

                                 Besin, oksijen    

Liken =Su Yosunu             +               Mantarlar

                                 Su, mineral maddeler

 

-İnsanın bağırsağında yaşayan bakteriler kendileri için yaşama, çoğalma ortamı bulurken, insan için K ve B vitaminlerini sentezler.

-Geviş getiren hayvanların sindirim sisteminde bulunan bakteriler selüloz enzimi salgılayarak selülozun sindirilmesini sağlar.

-Baklagil köklerindeki nodüllerde yaşayan Rhizobium adlı bakteri havanın serbest azotunu  bağlar ve baklagilin bu azottan yararlanmasını sağlar. Bunun karşılığında bakteri baklagillerden besin elde eder.





Protokooperasyon: Ayrıca birde protokooperasyon mevcutdur.Bur da canlılar birlikte yaşamak zorunda değillerdir.Bir araya geldiklerinde birbirlerinden istifade ederler.Örnek:Timsahın ağzından etleri temizleyen kuşlar.

 

Parazitizm (Asalaklık)

 Bir canlının başka bir canlının içinde veya üzerinde yaşayarak besinini ondan elde etmesi şeklinde olur.Parazit canlı konaktan yarar sağlarken onun zararına iş görür.Bu ilişki (+,-) ifadesiyle gösterilir.Parazitin üzerinde yaşadığı canlıya konak canlı denir.İyi adaptasyon göstermiş bir parazit konağını öldürmemelidir.Parazit canlı yaşadığı yere göre ikiye ayrılır.

Dış parazitler: Parazit olan canlının, konak canlının dış kısmına (Deri ya da solungaç) yapışarak ya da tutunarak yaşamasıdır.Dış parazitlerin özellikleri ;

-         Genellikle eklem bacaklılar grubundandır.(bit, pire, kene)

-         Sindirim sistemleri vardır.

-         Hücre dışı sindirim yaparlar.

-         Duyu ve hareket organelleri vardır.

-         Yumurta çoğalırlar, ayrı eşeylidirler.

 

İç parazitler: Parazit canlının, konak canlının iç kısmında yaşamasıdır.İç parazitliğin özellikleri ;

-   Genellikle solucanlar şubesindedirler(Bağırsak kurtları, tenyalar).Hücre içerisinde (Plazmodyum) ya da kan içinde (Uyku hastalığını oluşturan bir hücreli) yaşayanlarda olabilir.

-    Sindirim organları yoktur.

-    Monomerleri tüm vücut yüzeyleri ile alırlar.

-    Duyu organları yoktur.

-    Hermafrodittir(Dişi veya erkek gamet aynı canlıda)

 

“Bitkisel parazitler ikiye ayrılır.

Yarı parazitler: Bazı bitkiler klorofil taşırlar ve fotosentez yaparlar. Ancak kök sistemleri gelişmediği için su ve mineral madde ihtiyaçlarını emeç adı verilen kökleriyle üzerinde yaşadıkları bitkinin odun borularından alırlar.

Örnek; Ökse otu.

Tam parazitler: Bazı bitkiler fotosentez yapamadıkları için bütün ihtiyaçlarını üzerinde yaşadıkları bitkiden sağlarlar.Klorofilleri yok veya indirgenmiştir.Kökleri (emeçleri) ile üzerinde yaşadığı bitkinin soymuk dokularından organik besin maddesi alırlar. Örneğin; küsküt otu(Çin sacı),canavar otu gibi.  





Bu sayfa hakkındaki yorumlar:
Yorumu gönderen: isimsiz, 14.04.2015, 15:12 (UTC):
teşekkürler ama biraz resim koysaydınız daha iyi olurdu

Yorumu gönderen: ahmet, 07.03.2014, 13:19 (UTC):
allah razı olsun yaaaaaa asdfgh

Yorumu gönderen: gizem, 04.01.2014, 09:26 (UTC):
gerçekten bir haftadır ardadığım ödevi burda buldum çok teşekkür ederim . (atakanı çoook seviyorum)

Yorumu gönderen: atakan , 04.01.2014, 08:44 (UTC):
performans ödevim için çok işime yaradı teşekkürler

Yorumu gönderen: mehmet, 09.12.2013, 10:15 (UTC):
iyi güzel hoş da " <!--[if !supportLists]-->- <!--[endif]--> " bu ne ?



Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsminiz:
Mesajın:

Biyoloji
 
Reklam
 
 
Bugün 313 ziyaretçi (459 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=